Portal - Będzin
polski Strona główna / Patron
Historia szkoły
Patron
Oferta
Kontakt
Kadra
Świetlica
Kalendarz roku
Liga Matematyków
Wydarzenia
Galeria 50 - lecia
Dokumenty
Plan lekcji
Koła
Galeria
Przewodnik po szkole
Samorząd ucz.
RADA RODZICÓW
BEZPIECZEŃSTWO
PRAWA DZIECKA
Sport
Biblioteka
Zespół Teatralny
Koło naukowe polonistów
Klub Turysty
SUS
PIERWSZAKI
COMENIUS
Literacki Atlas
Klub UNICEF
Ekologia w szkole
Wolontariat
Pedagog szkolny
Rozkład dzwonków
Dla uczniów
Dla rodziców
Dla nauczycieli
Giełda podręczników
FORUM
Patron - Nobliści Polscy

Patron - Nobliści Polscy



Maria Curie-Skłodowska

Henryk Sienkiewicz
Władysław Reymont
Czesław Miłosz
Lech Wałęsa
Wisława Szymborska








Maria Curie-Skłodowska (1867-1934)



wybitny fizyk i chemik, żyła i pracowała we Francji; pierwsza kobieta będąca profesorem Sorbony, żona Piotra Curie. Wraz z nim w 1898r. odkryła pierwiastki promieniotwórcze: polon i rad, współtwórczyni nauki o promieniotwórczości (wprowadziła nazwę radioaktywność). Dwukrotna laureatka Nagrody Nobla. Otrzymała ją w 1903 roku wraz z mężem i H. Becquerelem z fizyki (jako pierwsza kobieta) za odkrycie promieniotwórczości naturalnej, a w 1911 roku w dziedzinie chemii za wydzielenie czystego radu. W 1914 roku założyła Instytut Radowy w Paryżu. Z jej inicjatywy powstał Instytut Radowy w Warszawie. W 1995 prochy Skłodowskiej-Curie i jej męża spoczęły w paryskim Panteonie.








Henryk Sienkiewicz (1846-1916)



pseudonim Litwos, prozaik i publicysta; od 1869 publicysta „Tygodnika Ilustrowanego”, „Przeglądu Tygodniowego”, „Gazety Polskiej”, 1874-78 współwydawca „Niwy”, 1882-87 red. „Słowa”; występował przeciw antypolskiej polityce rządu niemieckiego. Odbył podróże do Konstantynopola, Aten, Włoch, Hiszpanii, udał się również do USA i Zanzibaru. Uczczony jubileuszem 25-lecia twórczości, który przypadał 1897 w darze od narodu otrzymał w 1990 r. pałacyk w Oblęgorku pod Kielcami. Po wybuchu I wojny światowej udał się do Szwajcarii organizując Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, inicjator ufundowania pomnika Mickiewicza w Warszawie. Wielokrotnie wspierał swym autorytetem akcje patriotyczne, np. protestował przeciwko prześladowaniom dzieci polskich we Wrześni, w okresie rewolucji 1905 roku domagał się autonomii dla Królestwa Polskiego. W 1889 roku ufundował stypendium, z którego korzystali m.in. M. Konopnicka i S. Wyspiański.
Autor nowel: „Szkice węglem”, „Janko Muzykant”, „Z pamię-tnika poznańskiego nauczyciela”, „Latarnik”, „Sachem”. Sławę przyniosły mu wielkie powieści historyczne: „Krzyżacy”, cykl powieści zwany trylogią: „Ogniem i mieczem”, „Potop”, „Pan Wołodyjowski”. Międzynarodowym sukcesem oraz głównym argumentem dla przyznania Nagrody Nobla w 1905 roku w dziedzinie literatury stała się powieść „Quo vadis” (1896).








Władysław Stanisław Reymont (1867-1925)



(właściwie W.S. Rejment), pisarz i publicysta; jeden z czołowych przedstawicieli nurtu realistycznego w prozie okresu Młodej Polski, łączył w twórczości żywiołowy realizm z tendencją do naturalistycznego studium środowiska i elementami modernistycznymi nastrojowości i symboliki. Występował w teatrach a w 1893 roku zamieszkał w Warszawie i zajął się pracą dziennikarską i twórczością literacką. Wiele podróżował (Paryż, Berlin, Bruksela, Londyn). W okresie I wojny światowej był członkiem patriotycznych komitetów społeczno-obywatelskich.
W jego wczesnych utworach, oprócz naturalistycznych opisów środowisk (powieści „Komediantka”, „Fermenty”), występują akcenty ostrej krytyki społecznej w ukazywaniu stosunków na wsi (nowele „Śmierć”, „Suka”, „W Porębie” w tomie „Spotkanie”, szkic powieściowy „Sprawiedliwie”) oraz „praw dżungli”, rządzących życiem kapitalistycznego miasta (powieść o Łodzi „Ziemia obiecana”, ekranizacja w reżyserii A. Wajdy 1975). W swym głównym dziele - powieści „Chłopi” (t. 1-4 1904-09, serial telewizyjny i ekranizacja w reżyserii J. Rybkowskiego 1973), za którą 1924 otrzymał Nagrodę Nobla - zawarł epicki obraz życia zbiorowości chłopskiej (akcja w Lipcach pod Skierniewicami; obecnie Lipce Reymontowskie), określonego zarówno przez rytm przyrody (szczegółowy i plast. opis zajęć, zwyczajów i obrzędów), jak i procesy społ. (rozwarstwienie wsi, konflikty z dworem), przyspieszające rozkład tradycyjnego patriarchalizmu, oraz przez konflikt instynktów i namiętności z surową regułą moralną (modernist. „demonizm płci” w ujęciu romansu Antka i Jagusi). Ponadto autor patriotycznej trylogii powieściowej „Rok 1794” (1913-18) oraz licznych nowel, m.in. o tematyce wojennej („Za frontem”, wyd. 2 pt. „Pęknięty dzwon”), powieści („Wampir”), reportaży lit.; Pisma (t. 1-20 1948-52), Dzieła wybrane (t. 1-11 1955-56), Pisma (t. 1-11 1968-80).








Czesław Miłosz (1911-2004)



poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, tłumacz. Od 1951 roku przebywa poza krajem, najpierw we Francji, a od 1960 r. w USA. Profesor na Wydziale Literatur i Języków Słowiańskich Uniwersytetu Kalifornijskiego, 1981-1982 profesor Uniwersytetu Harvarda. Otrzymał wiele prestiżowych nagród amerykańskich i międzynarodowych oraz doktoraty honorowe wielu uniwersytetów. Laureat Literackiej Nagrody Nobla w 1980 roku.
Debiutował „Poematem o czasie zastygłym” (1933r.) Najbardziej znane poematy i zbiory wierszy: „Ocalenie”, „Traktat moralny”, „Traktat poetycki”, „Miasto bez imienia”, „Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada”; tomy esejów „Zniewolony umysł”, „Rodzinna Europa”, „Człowiek wśród skorpionów”, „Ziemia Ulro”, „Ogród nauk”, „Zaczynając od moich ulic”; powieści „Dolina Issy”. W 1994 roku odznaczony Orderem Orła Białego. W 1998 otrzymał Nagrodę Nike za tom miniatur „Piesek przydrożny”, łączący elementy prozy, eseju i poezji.








Lech Wałęsa (ur. 1943r.)



polityk, działacz związkowy, prezydent, z zawodu elektryk. W 1970 roku członek Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej, od 1978 w komitecie założycielskim Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. W VIII 1980 roku przewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej. Współzałożyciel i przewodniczący NSZZ „Solidarność” w latach 1980-1990. Współtwórca porozumień Okrągłego Stołu (1989r.).
W latach 1990-1995 prezydent RP. W 1983 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
Autor autobiografii: „Droga nadziei”(1987), „Drogi do wolności” (1991), „Wszystko co robię, robię dla Polski” (1995).








Wisława Szymborska (1923-2012)



poetka, krytyk literacki, 1952-66 współredaktorka „Życia Literackiego”, gdzie 1968-81 prowadziła stały felieton „Lektury nadobowiązkowe”, laureatka Literackiej Nagrody Nobla w 1996 roku.
Początkowo uprawiała poezję podporządkowaną celom dydaktyczno-propagandowym (zbiory „Dlatego żyjemy”, „Pytania zadawane sobie”), następnie zwróciła się ku liryce o charakterze intelektualnym i moralistycznym, skupionej głównie na analizie sytuacji egzystencjalnej człowieka; kruchości i przypadkowości życia ludzkiego. Szymborska przeciwstawia trwałą wartość osiągnięć człowieka jako twórcy kultury; podejmuje też obronę indywidualnej wyobraźni i wrażliwości przed dominującym w XX w. odpersonalizowanym myśleniem i odczuwaniem. Poczynając od tomu „Wołanie do Yeti” (1957) dysponuje własną formą wypowiedzi poetyckiej, doskonaloną w kolejnych zbiorach („Sól”, „Sto pociech”, „Wszelki wypadek”, „Wielka liczba”, „Ludzie na moście”, „Koniec i początek”), odznaczającą się lapidarnością i wyrafinowaną prostotą, dyskrecją emocjonalną, a zwłaszcza mistrzowskim operowaniem konceptem poetyckim, często bliskim paradoksu, i ironią.












 

Kim był Nobel i co to jest Nagroda Nobla?











Alfred Nobel (1833-1896)



szwedzki wynalazca i przemysłowiec. Opatentował 355 wynalazków. Najsłynniejsze to dynamit, balistyt (proch bezdymny), skonstruował również zapalnik (detonator Nobla). Zgodnie z testamentem odsetki z pozostawionego przez Nobla majątku (około 9,2 mln. dolarów) są corocznie rozdzielane w formie Nagród Nobla.








Nagroda Nobla



wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu – Alfreda Nobla.
Pierwsza uroczystość wręczenia tej nagrody miała miejsce w Królewskiej Akademii Muzycznej w Sztokholmie w 1901 r., pokojową nagrodę Nobla otrzymali wtedy Jean Henri Dunant, założyciel Czerwonego Krzyża i Frédéric Passy. Poczynając od 1902 r. nagrody są formalnie przyznawane przez króla Szwecji.
Każdy z laureatów otrzymuje złoty medal i dyplom honorowy. Nagroda Nobla ma także wymiar finansowy. Laureat otrzymuje znaczną sumę pieniędzy, obecnie 10 milionów koron szwedzkich, aby mógł kontynuować swoje badania lub prace, bez konieczności zabiegania o fundusze.
Corocznie, od 1901 r., są przyznawane Nagrody Nobla w następujących dziedzinach:


- Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki

- Nagroda Nobla w dziedzinie chemii

- Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny

- Nagroda Nobla w dziedzinie literatury

- Pokojowa Nagroda Nobla


Od 1968 r. Bank Szwecji przyznaje w dziedzinie ekonomii nagrodę, imienia Alfreda Nobla:
Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii
Wtedy też zadecydowano, że nie będzie się zwiększać ilości dziedzin, w których są przyznawane te nagrody.

 

© Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
Webmaster: MZS nr4